Prej më shumë se një muaji, mijëra qytetarë shqiptarë kanë dalë në rrugë për të protestuar, duke kërkuar dorëheqjen e qeverisë, më shumë transparencë dhe një ndryshim të thellë politik. Për pjesën më të madhe të kësaj periudhe, protestat janë zhvilluar në mënyrë paqësore.
Megjithatë, në ditët e fundit janë shënuar incidente dhe përplasje me Policinë e Shtetit. Pikërisht këtu lindin disa pyetje që meritojnë një përgjigje të qartë.
Nëse protestat kishin kaluar më shumë se tridhjetë ditë pa incidente të rënda, pse tensionet u shfaqën pikërisht tani? Çfarë do të fitonin protestuesit duke sulmuar policinë? A do ta rrëzonte kjo qeverinë? Apo, përkundrazi, do t’i jepte mundësi kujtdo që ta paraqiste protestën si të dhunshme?
Këto janë pyetje politike që kërkojnë transparencë. Deri më sot janë paraqitur versione të ndryshme mbi ngjarjet: autoritetet ia atribuojnë përgjegjësinë protestuesve, ndërsa organizatorë dhe pjesëmarrës në protesta kanë ngritur dyshime se incidentet mund të jenë shkaktuar nga provokatorë ose persona të infiltruar. Këto mbeten pretendime që kërkojnë një hetim të pavarur dhe transparent.
Një tjetër element që ka ngritur debat publik është mënyra se si janë etiketuar protestuesit. Në deklarata publike janë përdorur etiketime që i kanë lidhur organizatorët ose pjesëmarrësit me interesa iraniane, ruse apo ndikime të tjera të huaja. Protestuesit i kanë hedhur poshtë këto akuza, duke deklaruar se lëvizja është qytetare, e pavarur dhe se synon vetëm ndryshimin politik dhe mbrojtjen e interesit publik.
Sipas protestuesve, të gjitha këto lëvizje politike dhe komunikative kanë një qëllim kryesor: të zhvendosin vëmendjen nga kërkesa themelore e protestës, dorëheqja e Kryeministrit Edi Rama dhe e qeverisë së tij. Etiketimet, akuzat dhe përpjekjet për ta paraqitur protestën si të dirigjuar nga interesa të huaja, sipas tyre, shërbejnë për të mbuluar mesazhin kryesor që dëgjohet prej javësh në sheshe: “Rama, dorëhiqu!”
Gjatë protestave janë parë edhe raste kur ndaj automjeteve të deputetëve janë hedhur vezë dhe domate, si formë simbolike proteste. Organizatorët kanë theksuar vazhdimisht se Policia e Shtetit nuk është armiku i tyre. Përkundrazi, efektivët e policisë janë bij, prindër e vëllezër të të njëjtit popull shqiptar. Sipas tyre, protesta nuk është kundër policëve, por kundër vendimmarrjes politike.
Një tjetër çështje që ngrihet nga protestuesit është klima e krijuar rreth lëvizjes qytetare. Disa aktivistë dhe krijues përmbajtjeje deklarojnë se janë përballur me mesazhe kërcënuese dhe se përmbajtjet e tyre në rrjetet sociale po arrijnë më pak njerëz se më parë. Këto janë pretendime të bëra publikisht nga persona të ndryshëm dhe, në mungesë të provave përfundimtare, kërkojnë verifikim të mëtejshëm.
Një aspekt që bie në sy është edhe mesazhi që dëgjohet në protesta. Shumë pjesëmarrës nuk shprehen vetëm kundër qeverisë aktuale, por edhe kundër klasës së vjetër politike në tërësi. Thirrje si “Berisha në burg, Rama në burg” interpretohen nga protestuesit si një kërkesë simbolike për përgjegjësi politike dhe për një klasë të re drejtuese, duke treguar se protesta nuk synon zëvendësimin e një partie me një tjetër, por një ndryshim më të thellë të sistemit politik.
Në një demokraci, pyetjet nuk duhet të kenë frikë. Përkundrazi, ato duhet të marrin përgjigje. Kur një protestë vazhdon për javë të tëra dhe kërkesa e saj kryesore mbetet e njëjtë, institucionet kanë përgjegjësinë të dëgjojnë qytetarët dhe të garantojnë transparencë. Vetëm e vërteta dhe një hetim i paanshëm mund t’u japin fund dyshimeve dhe të rikthejnë besimin e publikut.
Shkruar nga: Gjergj Yllneshaj