Kronikë nga Gjergj Yllneshaj
TIRANË — Kur një qeveri fillon të trembet nga zëri i qytetarëve, problemi nuk është më vetëm protesta në rrugë. Problemi bëhet telefoni.
Dhe sot në Shqipëri po lind një pyetje që nuk mund të mbyllet me një përgjigje të zakonshme teknike: çfarë po ndodh me llogaritë e aktivistëve, opozitarëve, gazetarëve dhe qytetarëve që publikojnë materiale nga protestat?
Në orët e fundit, dhjetëra llogari Instagrami të lidhura me protestat dhe zërat kritikë ndaj qeverisë janë mbyllur ose kufizuar. Sipas Partisë Demokratike Evropiane, mediat shqiptare kanë konfirmuar të paktën 23 llogari të mbyllura, ndërsa deputetja e pavarur Marjana Koçeku ka deklaruar se mund të jenë prekur mbi 200 faqe Instagrami që publikojnë materiale nga protestat. Mes llogarive të prekura është edhe ajo e deputetit dhe kreut të Partisë Mundësia, Agron Shehaj.
Por historia bëhet edhe më shqetësuese kur shohim kohën dhe mënyrën se si kanë ndodhur këto bllokime.
Organizata Repro Uncensored, e cila dokumenton raste të censurës dixhitale, thotë se ka identifikuar dhjetëra raste që lidhen me lëvizjen protestuese “Revolucioni i Flamingove”. Sipas saj, janë përdorur në mënyrë të përsëritur raportime për shkelje të të drejtave të autorit, kufizime të funksioneve dhe, në disa raste, mbyllje të plota të llogarive. Organizata thotë gjithashtu se në disa raste materialet janë rikthyer pasi u konsideruan të hequra gabimisht.
Dhe këtu fillon pyetja e madhe:
A kemi të bëjmë me moderim normal të platformave, apo me abuzim të organizuar të mekanizmave të raportimit për të heshtur zërat kritikë?
Deri tani nuk ekziston një provë publike që të tregojë se qeveria shqiptare ka urdhëruar drejtpërdrejt Meta-n apo TikTok-un të mbyllë këto llogari. Madje edhe organizatat që po hetojnë rastet theksojnë se nuk kanë përcaktuar ende se kush qëndron pas raportimeve.
Por pikërisht për këtë arsye pyetjet duhet të bëhen, jo të heshten.
PDE: Meta duhet të japë përgjigje
Çështja tashmë ka kaluar edhe kufijtë e Shqipërisë.
Më 3 shtator 2026, Partia Demokratike Evropiane (PDE) i kërkoi zyrtarisht Meta-s shpjegime urgjente për pezullimin e llogarive të opozitarëve, aktivistëve dhe faqeve që pasqyrojnë protestat shqiptare.
PDE kërkon të dijë nëse mbylljet kanë ardhur si pasojë e raportimeve masive të koordinuara, sistemeve automatike të moderimit apo përpjekjeve të organizuara për të manipuluar mekanizmat e raportimit të platformës.
Por ka edhe një pyetje shumë më të rëndë:
A ka marrë Meta kërkesa, komunikime apo presione nga autoritetet publike shqiptare ose aktorë politikë lidhur me këto llogari?
Sekretari i Përgjithshëm i PDE-së dhe eurodeputeti Sandro Gozi e ka çuar çështjen edhe në Komisionin Evropian, duke kërkuar që rasti të shqyrtohet në kuadër të të drejtave themelore, pluralizmit politik dhe procesit të integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Dhe kjo është pikërisht ajo që duhet të ndodhë.
Sepse nëse një qytetar mund të humbasë zërin e tij në internet vetëm sepse një algoritëm e vendos kështu, atëherë demokracia nuk kontrollohet më vetëm në parlament.
Kontrollohet edhe nga një algoritëm.
Nga TikTok-u te Instagrami: precedenti që duhet të na shqetësojë
Shqipëria nuk vjen nga një histori e qetë në raport me platformat sociale.
Në vitin 2025 qeveria shqiptare vendosi një ndalim kombëtar të TikTok-ut. Ndalimi zgjati rreth një vit dhe u hoq në shkurt 2026. Por më 11 mars 2026, Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë e konsideroi ndalimin antikushtetues, duke vlerësuar se qeveria nuk kishte provuar në mënyrë bindëse se bllokimi i përgjithshëm ishte masa e vetme efektive dhe e nevojshme dhe se masa prekte lirinë e shprehjes dhe të shtypit.
Pra, precedent tashmë ekziston.
Shteti mund të thotë: “siguria”.
Platforma mund të thotë: “shkelje e rregullave”.
Algoritmi mund të thotë: “nuk je i përshtatshëm për faqen Për Ty”.
Por qytetari ka të drejtë të pyesë:
Kush kontrollon kontrolluesin?
Dhe tani vjen rasti i një videoje
Në këtë klimë, një rast i tillë nuk mund të shihet më vetëm si një problem individual.
Një video e publikuar nga një qytetar mund të ketë mijëra shikime në videot e mëparshme dhe, papritur, një video që trajton një çështje të protestës të mbetet me vetëm pak shikime sepse platforma e shpall “jo të përshtatshme për t’u rekomanduar në faqen Për ty”.
Kjo nuk është domosdoshmërisht provë e një ndërhyrjeje politike.
Por është një arsye për të kërkuar transparencë.
Sepse kur në të njëjtën periudhë raportohen dhjetëra apo qindra llogari të prekura, kur organizata ndërkombëtare dokumentojnë raste të raportimeve të koordinuara dhe kur një parti politike evropiane kërkon zyrtarisht përgjigje nga Meta dhe Komisioni Evropian, atëherë nuk mund të mjaftohemi me fjalinë:
“Është thjesht algoritmi.”
Nëse nuk ke frikë nga qytetari, pse ke frikë nga zëri i tij?
Kjo është pyetja që duhet t’i bëhet pushtetit.
Jo vetëm Edi Ramës.
Por edhe Meta-s.
TikTok-ut.
Instagramit.
Facebook-ut.
Dhe çdo platforme që pretendon se është hapësirë e lirë komunikimi.
Sepse nëse një qeveri është e bindur se ka të drejtë, nuk ka pse të ketë frikë nga videot e qytetarëve.
Nëse një platformë është e bindur se ka zbatuar rregullat në mënyrë korrekte, nuk ka pse të ketë frikë nga një rishikim njerëzor.
Dhe nëse nuk ka pasur asnjë ndërhyrje politike, atëherë le të dalin faktet dhe ta tregojnë.
Kush i raportoi këto llogari?
Sa raportime u bënë?
Nga cilat burime?
A ishin raportime të koordinuara?
A pati komunikim me autoritetet shqiptare?
Pse kaq shumë llogari u goditën në të njëjtën periudhë?
Këto janë pyetje demokratike. Jo propagandë.
Shqipëria nuk mund të kërkojë Evropën me gojë dhe të sillet si autoritarizëm në internet
Qeveria shqiptare kërkon të prezantojë Shqipërinë si një vend evropian, demokratik dhe kandidat për Bashkimin Evropian.
Por demokracia nuk matet vetëm me zgjedhje.
Matet edhe me atë se sa i lirë është qytetari të kritikojë qeverinë.
Matet me atë se sa i lirë është një gazetar të publikojë.
Matet me atë se sa i lirë është një aktivist të dokumentojë një protestë.
Dhe sot, nëse një pjesë e madhe e komunikimit publik zhvillohet në rrjetet sociale, liria e internetit është pjesë e lirisë së shprehjes.
Prandaj kjo histori nuk duhet të mbyllet me disa llogari të rikthyera.
Duhet të ketë përgjigje.
Dhe nëse nuk ka asgjë për të fshehur, atëherë le të hapen të gjitha letrat mbi tavolinë.
Sepse një qeveri që nuk ka frikë nga qytetarët nuk ka nevojë t’i mbyllë gojën internetit.
Dhe një demokraci e vërtetë nuk trembet nga një video.
Trembet vetëm pushteti që e di se qytetari, kur flet lirshëm, mund të bëhet më i fortë se propaganda.