Historia na mëson se asgjë nuk është e përjetshme. Perandori janë rrëzuar. Shtete kanë kaluar kriza të rënda ekonomike. Banka të mëdha kanë falimentuar. Kompani gjigante janë zhdukur. Edhe sipërmarrës të famshëm kanë humbur miliarda.
Megjithatë, kur flitet për disa dinasti financiare historike, si familja Rothschild apo familja Rockefeller, lind një pyetje që shumë njerëz ia bëjnë vetes:
Si ka mundësi që këto dinasti kanë ruajtur pasurinë dhe ndikimin e tyre për kaq shumë breza?
A mjafton vetëm zgjuarsia dhe aftësia në biznes për ta shpjeguar këtë? Apo ekzistojnë edhe faktorë të tjerë, si planifikimi afatgjatë, rrjetet e marrëdhënieve, përvoja e trashëguar, kapitali i akumuluar dhe mënyra se si organizohen pasuritë?
Nuk pretendoj të jap përgjigjen. Dua vetëm të shtroj pyetjen.
Një tjetër temë që ngjall debat është marrëdhënia ndërmjet organizatave shumë të mëdha, fondacioneve dhe politikës. Kur figura publike si George Soros ose Alexander Soros zhvillojnë takime me udhëheqës politikë dhe institucione ndërkombëtare, shumë qytetarë pyesin veten se sa transparent është ky proces dhe cilët duhet të jenë kufijtë midis ndikimit privat dhe vendimmarrjes publike.
Po kështu, në Shqipëri, gjatë viteve të fundit leku është forcuar ndjeshëm ndaj euros dhe disa valutave të tjera të huaja. Si pasojë, euroja dhe valuta të tjera kanë humbur vlerë kundrejt lekut. Institucionet kanë dhënë shpjegimet e tyre ekonomike, por kjo nuk ua heq qytetarëve të drejtën të bëjnë pyetje dhe të kërkojnë analiza më të thelluara.
Në demokraci, pyetjet nuk janë krim.
Dyshimi nuk është akuzë.
Të mendosh nuk është të dënosh.
Një shoqëri e lirë nuk përparon vetëm me përgjigje, por edhe me pyetje.
Nga Gjergj Yllneshaj