Nga redaksia
Prej disa vitesh, në zonën e Valsesias në rajonin e Piemontes në Itali, po zhvillohet një projekt i quajtur “Progetto Baita”, i krijuar në vitin 2022 nga Ugo Luzzati, një italo-izraelit që ka jetuar për dekada në Izrael.
Sipas deklaratave të organizatorëve, qëllimi i projektit është të luftojë zbrazjen e fshatrave malore të Valsesias, ku prej vitesh popullsia është në rënie dhe shumë shkolla e shërbime rrezikonin mbylljen.
Të dhënat e publikuara nga media italiane tregojnë se gjatë viteve 2024–2025 në Valsesia janë transferuar mbi 80 familje izraelite, ndërsa rreth 400 persona janë lidhur me projektin si anëtarë ose pjesëmarrës.
Familjet e ardhura përbëhen kryesisht nga profesionistë, si mjekë, inxhinierë, specialistë të teknologjisë dhe sipërmarrës. Shumë prej tyre kanë blerë shtëpi në zonë dhe kanë regjistruar fëmijët në shkollat lokale.
Mbështetësit e projektit argumentojnë se ardhja e këtyre familjeve ka ndihmuar në mbajtjen gjallë të disa komuniteteve malore që po humbnin banorët vit pas viti.
Megjithatë, fenomeni ka hapur edhe debate publike. Disa qytetarë dhe komentues pyesin se si u organizua një transferim kaq i madh drejt të njëjtit territor dhe nëse në të ardhmen do të ketë ndikime demografike, ekonomike apo kulturore në zonë.
Deri më sot nuk ekzistojnë prova publike që tregojnë se këto familje kanë marrë kontroll mbi territore të mëdha bujqësore ose se ekziston një plan zyrtar për krijimin e një strukture autonome brenda territorit italian. Po ashtu nuk ka prova publike që tregojnë kufizime ligjore ndaj hyrjes së palestinezëve në këtë zonë.
Ajo që dihet me siguri është se Valsesia po përjeton një ndryshim demografik të pazakontë: një zonë që për vite të tëra humbte banorë po tërheq tani dhjetëra familje nga Izraeli përmes një projekti të organizuar dhe të promovuar publikisht.
Pyetjet që mbeten të hapura janë: sa do të rritet ky fenomen në vitet e ardhshme? Sa familje të tjera do të transferohen? Çfarë ndikimi do të ketë ky proces në identitetin dhe jetën ekonomike të zonës?
Këto janë pyetje legjitime që meritojnë vëmendje, analizë dhe transparencë, pa paragjykime, por edhe pa heshtje.