Plumba gome në gjoks, plagë në sy dhe deklarata boshe: deri kur do të heshtë Evropa?
DIASPORA TORINESE
Më 24 tetor 2026, avokati Altin Goxhaj u qëllua me plumb gome në kraharor, pikërisht në zonën mbi zemër, gjatë protestës në Tiranë. Ai vetë publikoi pamje ku tregonte plagën. Po atë ditë, një protestues student u godit me plumb gome në sy. Sipas raportimeve të publikuara deri në mbrëmje, studenti e ka humbur syrin pergjithmon; më pas u përhap lajmi se mund ta kishte humbur syrin përgjithmonë, një informacion që kërkon konfirmim mjekësor të përditësuar. Ndërkohë, raportime të tjera flasin për protestues dhe përfaqësues të mediave të plagosur nga përdorimi i mjeteve policore.
Këto nuk janë pamje që mund të kalohen me një deklaratë për shtyp. Pas çdo plage qëndron një njeri, një familje dhe një jetë që mund të ndryshojë përgjithmonë.
Kur një avokat goditet në kraharor dhe një i ri rrezikon të humbasë shikimin, shteti ka detyrimin të japë përgjigje. Jo justifikime. Jo propagandë. Përgjigje.
POLICIA NUK MUND TA KTHEJË RRUGËN NË FUSHË QITJEJE
Në protestat e ditëve të fundit, qytetarët kanë raportuar përdorim të gazit lotsjellës, ujit me presion dhe municioneve të gomës. Më 24 tetor, mediat raportuan sërish përdorim të plumbave të gomës në Tiranë. Një pedagoge universitare deklaroi se u godit ndërsa po ndihmonte dy të moshuar të pastronin sytë pas gazit lotsjellës.
Plumbat e gomës nuk janë të padëmshëm. Një goditje në sy mund të shkaktojë verbëri; një goditje në kokë ose në kraharor mund të sjellë dëmtime të rënda dhe të rrezikojë jetën.
Prandaj, pyetja është e drejtpërdrejtë: kush i dha urdhrat, cilat municione u përdorën, nga çfarë distance u qëllua dhe kush do të mbajë përgjegjësi për çdo shkelje të provuar?
Po, gjatë protestave janë raportuar edhe gurë të hedhur drejt policisë dhe përplasje. Këto veprime duhet të hetohen gjithashtu. Por dhuna e disa individëve nuk i jep policisë të drejtën të godasë pa dallim, të rrezikojë jetën e njerëzve apo të përdorë forcë të tepruar.
Policia duhet të mbrojë jetën, jo ta vërë atë në rrezik. Uniforma nuk është licencë për të vepruar pa përgjegjësi.
RAMA PREMTON MASA, POR POPULLI KËRKON REZULTATE
Pas raportimeve për përdorim të tepruar të forcës, drejtuesit e policisë njoftuan pezullimin e shtatë efektivëve, duke përmendur tejkalimin e autoritetit dhe mosrespektimin e proporcionalitetit. Megjithatë, më 24 tetor, përdorimi i plumbave të gomës u raportua përsëri.
Kjo nuk provon vetvetiu se të njëjtët efektivë kanë përsëritur shkeljet. Por ngre një pyetje që qeveria nuk mund ta shmangë: çfarë ndryshoi realisht pas masave të shpallura?
Nëse masat ishin efektive, pse qytetarët vazhdojnë të raportojnë plagosje të rënda? A janë hetuar urdhrat e dhënë nga eprorët? A po verifikohet mënyra e përdorimit të armëve dhe municioneve? A do të publikohen rezultatet e hetimeve?
Një deklaratë se «janë marrë masa» nuk është provë se drejtësia është vënë në lëvizje. Pezullimi i disa efektivëve nuk e mbyll çështjen. Duhet të hetohet çdo incident dhe, kur provohen shkelje, përgjegjësit duhet të përballen me pasojat ligjore.
Nëse nesër ndodh përsëri e njëjta gjë, qytetarët kanë të drejtë të pyesin nëse masat e sotme ishin të mjaftueshme apo vetëm një përgjigje për kamerat.
Populli nuk ka nevojë për konferenca shtypi. Ka nevojë për garanci se nuk do të qëllohet padrejtësisht.
KU ËSHTË EVROPA KUR QYTETARËT PLAGOSEN?
Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim për dhunën dhe ka kërkuar që reagimi i autoriteteve të jetë në përputhje me ligjin dhe parimin e proporcionalitetit. Por deklaratat, sado të rëndësishme të jenë, nuk mjaftojnë nëse nuk pasohen nga veprime të verifikueshme.
Shqipëria kërkon anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Por anëtarësimi nuk është vetëm çështje negociatash, marrëveshjesh dhe konferencash diplomatike. Ai lidhet me shtetin e së drejtës, mbrojtjen e të drejtave themelore dhe përgjegjësinë e institucioneve.
Atëherë, pse nuk shohim një kërkesë të qartë dhe të vazhdueshme për hetime të pavarura, publikimin e rezultateve dhe përgjegjësi për çdo shkelje të provuar?
Pse qytetarët duhet të kënaqen me deklarata, ndërsa presin të mësojnë nëse një i ri do ta humbasë përgjithmonë shikimin?
Ne nuk mund të pretendojmë se kemi prova se Evropa dhe qeveria shqiptare janë të koordinuara për të mashtruar popullin. Por mund të kërkojmë që Evropa të provojë se standardet demokratike nuk zbatohen vetëm në dokumente.
Nëse Evropa e merr seriozisht demokracinë shqiptare, le ta tregojë me hapa konkretë, jo vetëm me fjalë të përsëritura.
KORRUPSIONI, HETIMET DHE PËRGJEGJËSIA POLITIKE
Edi Rama është në pushtet që nga viti 2013 dhe në vitin 2025 siguroi mandatin e katërt. Gjatë kësaj periudhe, skandalet dhe hetimet që kanë prekur figura të pushtetit kanë shtuar debatet mbi korrupsionin dhe përgjegjësinë institucionale.
Çdo akuzë duhet të provohet në rrugë ligjore. Askush nuk duhet të shpallet fajtor vetëm nga një akuzë, por asnjë zyrtar nuk duhet të jetë mbi ligjin.
Qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë transparencë për hetimet, pavarësi të drejtësisë dhe përgjegjësi nga personat që ushtrojnë pushtet. Ata kanë gjithashtu të drejtë të kërkojnë ndryshim politik dhe dorëheqjen e kryeministrit përmes proceseve demokratike.
Një qeveri nuk mund ta ngatërrojë shtetin me partinë dhe as kritikën me armiqësinë. Shteti u përket qytetarëve, jo atyre që e drejtojnë për një mandat apo për disa mandate radhazi.
MOS E SHTYNI SHQIPËRINË DREJT NJË TRAGJEDIE
Kur besimi te institucionet bie, kur protestuesit plagosen dhe kur deklaratat nuk bindin më askënd, rreziku i përshkallëzimit bëhet serioz.
Në Shqipëri ekziston edhe rreziku i qarkullimit të armëve jashtë kontrollit të ligjit. Kjo e bën edhe më të domosdoshme që institucionet të parandalojnë përshkallëzimin dhe të mbrojnë jetën e njerëzve.
Askush nuk duhet të presë që të ketë një të vdekur për të kuptuar seriozitetin e situatës. Por asnjë krizë politike nuk justifikon hakmarrjen e armatosur, sulmet ndaj policëve apo përpjekjet për ta zgjidhur konfliktin me armë. Një rrugë e tillë do të sillte viktima dhe do ta thellonte tragjedinë.
Përgjegjësia e qeverisë është të mos e shtyjë vendin drejt një katastrofe. Përgjegjësia e policisë është të veprojë brenda ligjit. Përgjegjësia e drejtësisë është të hetojë në mënyrë të pavarur. Përgjegjësia e Evropës është të mos e trajtojë këtë krizë si një problem që mund të zgjidhet me disa fjali diplomatike.
JO DIALOG PËR TË FITUAR KOHË
Dialogu nuk mund të jetë një skenë për kamerat, një ftesë boshe apo një mënyrë për të fituar kohë. Dialogu politik ka kuptim vetëm kur shoqërohet me garanci, transparencë dhe gatishmëri për të zgjidhur problemet.
Kur qytetarët kërkojnë përgjegjësi për dhunën, nuk mund të marrin si përgjigje vetëm premtime. Kur kërkojnë hetime, nuk mjafton t’u thuhet se gjithçka është nën kontroll. Kur kërkojnë ndryshim politik, nuk mund të trajtohen si armiq të shtetit.
Kërkesa për dorëheqjen e Edi Ramës është një kërkesë politike që duhet të shprehet dhe të trajtohet përmes proceseve demokratike. Asnjë kryeministër nuk është i paprekshëm dhe asnjë qeveri nuk ka të drejtë ta vendosë veten mbi qytetarët.
Nuk kërkojmë privilegje. Kërkojmë drejtësi. Nuk kërkojmë hakmarrje. Kërkojmë përgjegjësi. Nuk kërkojmë luftë. Kërkojmë që dhuna të ndalet dhe që qytetarët të mos kenë frikë nga institucionet që duhet t’i mbrojnë.
Nëse qeveria beson te legjitimiteti i saj, le ta dëshmojë duke garantuar hetime të pavarura, transparencë dhe respekt për të drejtat e qytetarëve. Nëse Evropa beson te vlerat e saj, le t’i mbrojë ato me veprime të matshme.
Sepse drejtësia nuk është deklaratë për shtyp. Demokracia nuk është një fjalim. Dhe siguria e popullit nuk mund të jetë çmimi që qytetarët paguajnë për të ruajtur pushtetin e dikujt.
Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë frikë. Ka nevojë për drejtësi, përgjegjësi dhe një të ardhme ku askush të mos humbasë shikimin, shëndetin apo jetën për shkak të dhunës në rrugë.