Gjergj Yllneshaj
Themelues i “Diaspora Torinese”
Bardhok Doda dhe rrugëtimi drejt 26 shtatorit: kur diaspora kërkon të mos jetë më vetëm spektatore
Për vite me radhë, Bardhok Doda ka qenë një nga emrat aktivë të Partisë Demokratike në Itali, duke e përqendruar angazhimin e tij politik veçanërisht te organizimi i shqiptarëve që jetojnë dhe punojnë në Itali.
Rrugëtimi i tij politik është zhvilluar kryesisht jashtë Shqipërisë, në një hapësirë ku politika shqiptare është përballur gjithnjë me një pyetje të rëndësishme: si mund të kthehet pesha e diasporës nga një faktor ekonomik dhe elektoral në një faktor real të përfaqësimit politik?
Doda ka qenë kryetar dhe koordinator i strukturave të PD-së në Itali dhe ka marrë pjesë në organizimin e takimeve me komunitetet shqiptare në qytete të ndryshme italiane. Në fund të vitit 2025, ai ishte i angazhuar në procesin e riorganizimit të degës së PD-së në Itali, me takime në Emilia-Romagna dhe Toscana dhe me përpjekje për të afruar anëtarë të rinj nga komuniteti shqiptar.
Por aktiviteti i tij nuk është kufizuar vetëm brenda strukturave të PD-së.
Një pjesë e rëndësishme e angazhimit të tij ka qenë krijimi i kontakteve me botën politike italiane dhe europiane. Në mars 2026, Doda ishte ndër organizatorët e një aktiviteti në Parlamentin italian me pjesëmarrjen e më shumë se 200 shqiptarëve. Në të njëjtën periudhë ai mori pjesë edhe në një konferencë në Romë mbi reformën e drejtësisë, ku ishin të pranishëm deputetë dhe përfaqësues të institucioneve italiane.
Për Dodën, këto kontakte nuk kanë pasur vetëm karakter personal. Sipas deklarimeve të tij, ato janë përdorur për të krijuar ura mes komunitetit shqiptar, politikës italiane dhe çështjeve që lidhen me Shqipërinë. Ai e ka paraqitur diasporën si një komunitet të integruar në vendet ku jeton, por që vazhdon të ruajë një lidhje të fortë me vendin e origjinës.
Nga angazhimi në PD te një pikë kthese
Viti 2026 solli një ndryshim të rëndësishëm në rrugëtimin politik të Bardhok Dodës.
Pas disa vitesh angazhimi në Partinë Demokratike, ai njoftoi dorëheqjen nga funksionet që mbante në parti. Në deklarimet publike pas dorëheqjes, Doda e lidhi vendimin e tij kryesisht me çështjen e meritokracisë, mënyrën e funksionimit të strukturave dhe vlerësimin e kontributit të njerëzve brenda një force politike.
Sipas tij, largimi nuk duhet parë si fundi i angazhimit politik, por si fundi i një kapitulli.
Dhe pikërisht këtu nis pjesa e re e historisë.
Doda nuk ka deklaruar se synon thjesht të krijojë një tjetër grupim personal. Në intervistat e tij të fundit ai ka folur për një proces që, sipas tij, duhet të nisë me rregullat, programin, kriteret e përfaqësimit dhe mekanizmat e zgjedhjes së drejtuesve dhe vetëm më pas të përcaktojë emrat.
26 shtatori, Milano
Data që tashmë është vendosur në qendër të këtij projekti është 26 shtatori 2026.
Në Milano pritet të mblidhen shqiptarë nga diaspora dhe të hidhet hapi i parë për ngritjen e një Grupi Nismëtar, i cili sipas deklarimeve të Dodës do të ketë detyrën të organizojë fazën e mëtejshme të projektit politik.
Ende nuk është përcaktuar emri i forcës së re.
Dhe, sipas vetë Dodës, nuk duhet të jetë emri pika e parë e nisjes.
Fillimisht duhet të përcaktohen rregullat, programi, mënyra e organizimit dhe kriteret e përfaqësimit. Vetëm pas kësaj duhet të vijë emri dhe drejtimi i forcës politike.
Kjo është edhe një nga pikat që Doda e paraqet si dallim nga mënyra tradicionale e ndërtimit të partive politike në Shqipëri: një parti që nuk duhet të ndërtohet rreth një individi, por rreth një strukture dhe rregullash të përcaktuara.
Pse diaspora?
Në gjithë këtë projekt, diaspora zë një vend qendror.
Doda e ka përsëritur se shqiptarët jashtë vendit nuk duhet të shihen vetëm si burim remitancash apo si elektorat në periudhat e zgjedhjeve.
Sipas tij, shqiptarët që jetojnë në Itali dhe në vende të tjera europiane kanë krijuar përvojë profesionale, kanë parë nga afër institucione të ndryshme europiane dhe mund të sjellin në Shqipëri një tjetër kulturë të administrimit, të meritës dhe të përgjegjësisë publike.
Në këtë kuptim, projekti i ri politik synon të nisë nga diaspora, por Doda e ka bërë të qartë se nuk dëshiron një parti të mbyllur vetëm për emigrantët.
Ideja e deklaruar është që diaspora të shërbejë si një nga motorët e nisjes, ndërsa forca e re t’u drejtohet shqiptarëve kudo që jetojnë: në Shqipëri, në Itali, në Europë dhe më tej.
Një Shqipëri që, sipas Dodës, ndodhet në një moment kritik
Në deklaratat e tij publike, Doda e lidh këtë nismë me një perceptim të tij për situatën që po kalon Shqipëria.
Ai flet për probleme të tilla si korrupsioni, nepotizmi, mungesa e meritokracisë, dobësimi i besimit te institucionet dhe largimi i të rinjve nga vendi.
Edhe Partia Demokratike, nga ana e saj, e ka përshkruar situatën politike shqiptare në vitin 2026 si një krizë të thellë institucionale dhe politike, ndërsa ka kërkuar ndryshime në mënyrën e organizimit dhe përfaqësimit politik. Ky është qëndrimi i PD-së dhe duhet dalluar nga vlerësimi i vetë Dodës.
Në të njëjtën kohë, vetë PD-ja ka miratuar në maj 2026 ndryshime statutore që parashikojnë një rol më të madh të diasporës, përfshirë përfaqësim të saj në listat dhe organet e partisë.
Megjithatë, për Dodën, këto ndryshime nuk e kanë mbyllur çështjen.
Pikërisht këtu lind pyetja që qëndron në themel të projektit të ri:
A mjaftojnë partitë ekzistuese për të përfaqësuar realisht një shoqëri shqiptare që po ndryshon, apo diaspora duhet të ndërtojë një alternativë të re politike?
Doda duket se ka zgjedhur opsionin e dytë.
Jo vetëm një parti tjetër
Ky është momenti ku projekti i 26 shtatorit merr një dimension më të gjerë.
Shqipëria ka tashmë disa parti politike. Por argumenti i Dodës është se problemi nuk zgjidhet thjesht duke shtuar një emër tjetër në listën e partive.
Sipas tij, nëse një forcë e re do të kopjonte të njëjtën mënyrë funksionimi të forcave ekzistuese, atëherë nuk do të kishte arsye për të ekzistuar.
Prandaj ai vendos në qendër disa parime: meritokracinë, transparencën, përfaqësimin, llogaridhënien dhe rregullat e qarta të funksionimit.
Në këtë këndvështrim, 26 shtatori nuk paraqitet si dita kur Shqipëria do të ketë menjëherë një parti të re me emër, logo dhe struktura të plota.
Është më tepër dita kur do të provohet nëse diaspora shqiptare është në gjendje të organizojë një projekt politik të përbashkët.
Emri ende nuk dihet. Projekti po merr formë.
Emri i forcës së re politike mbetet ende i hapur.
Dhe ndoshta kjo është një nga pikat më interesante të këtij procesi.
Sepse këtë herë diskutimi nuk nis me emrin e një partie.
Nis me pyetjen se çfarë lloj partie kërkohet të ndërtohet.
A do të jetë një forcë e drejtuar nga një individ apo një strukturë ku drejtuesit janë të zëvendësueshëm?
A do të jetë një parti e diasporës apo një parti e shqiptarëve brenda dhe jashtë vendit?
A do të ketë meritokracia një rol real në përzgjedhjen e kandidatëve?
A do të ketë mekanizma të qartë kontrolli dhe llogaridhënie?
Dhe mbi të gjitha: a do të jetë në gjendje kjo forcë të shndërrojë përvojën dhe energjinë e diasporës në një projekt konkret për Shqipërinë?
Përgjigjet nuk do të jepen më 26 shtator.
Por 26 shtatori mund të jetë pika nga ku ato fillojnë të kërkohen.
Nga Milano drejt Shqipërisë
Për Bardhok Dodën, historia e re politike nuk nis në Tiranë.
Nis në Milano.
Nis aty ku jetojnë mijëra shqiptarë që kanë ndërtuar jetën e tyre larg Shqipërisë, por që vazhdojnë ta shohin vendin e origjinës si pjesë të pandarë të së ardhmes së tyre.
Nga kjo diasporë kërkohet tani një rol tjetër: jo vetëm të punojë, të ndihmojë familjet dhe të votojë, por edhe të marrë pjesë në mënyrë të organizuar në debatin për të ardhmen e Shqipërisë.
Kjo është ideja që Doda ka vendosur në qendër të nismës së tij.
Dhe nëse 26 shtatori do të shënojë realisht lindjen e një force të re politike, sfida e vërtetë do të fillojë pikërisht pas asaj date.
Sepse një parti e re nuk ndërtohet vetëm me një sallë të mbushur, me një deklaratë apo me një emër.
Ndërtohet me njerëz, rregulla, program, organizim dhe mbi të gjitha me aftësinë për të bindur shqiptarët se një mënyrë tjetër e përfaqësimit politik është e mundur.
Më 26 shtator, Milano pritet të japë sinjalin e parë.
Emri i partisë ende nuk dihet.
Por projekti politik tashmë ka filluar të marrë formë.
Dhe pyetja që mbetet është nëse kjo nismë e lindur nga diaspora do të arrijë të kalojë kufirin e Italisë dhe të shndërrohet në një forcë të organizuar politike në Shqipëri.
Çdokush që beson se Shqipëria ka nevojë për një kapitull të ri është i lirë të bëhet pjesë e kësaj nisme. Nëse dëshironi të jeni edhe ju ndër nismëtarët e kësaj force të re politike, dera është e hapur. Sepse ndryshimi nisë pikerisht me ty qe deshirone të kontribosh për një Shqipëri më të mirë dhe më të sigurt.