Nga Gjergj Yllneshaj
Zoti Edvin,
Nëse dëshironi të na takoni, nëse dëshironi të pimë një kafe së bashku, ndoshta për herë të parë dhe të fundit, ne mund ta bëjmë këtë. Po, mund të ulemi përballë jush, edhe nëse prania juaj na shkakton neveri, sepse përpara ndjenjave tona personale qëndron interesi i kombit. Shqipëria është më e rëndësishme se ne. Shqipëria është më e rëndësishme se ju.
Por, zoti Edvin, përpara se të ulemi në atë tryezë, duhet të kuptojmë një gjë: ne nuk vijmë për të negociuar nëse kërkesat tona duhen pranuar. Ne vijmë për të diskutuar se si do të zbatohen ato.
Ju i njihni kërkesat tona. Nuk janë kërkesa të shpikura dje, as kapriço të një grupi njerëzish që kërkojnë të bëjnë zhurmë. Janë kërkesa të paraqitura prej muajsh, të shprehura publikisht dhe të lidhura me krizën politike, institucionale dhe të besimit që po përjeton vendi.
Prandaj, nëse dëshironi vërtet të uleni me ne, na jepni paraprakisht një garanci të qartë: të pesë kërkesat pranohen, pa përjashtime. Përfshirë kërkesën e parë: dorëheqjen tuaj të menjëhershme dhe dorëheqjen e gjithë qeverisë.
Sepse këtu qëndron thelbi i çështjes. Ju thoni se jeni gati të dëgjoni ata që kërkojnë largimin tuaj, por çfarë kuptimi ka kjo ftesë nëse kërkesa e parë e atyre njerëzve përjashtohet që përpara se të fillojë biseda?
A duhet të vijmë të pimë kafe, të bëjmë fotografi, të shtrëngojmë duart dhe pastaj të kthehemi në shtëpi sikur asgjë nuk ka ndodhur? A duhet të ulemi përballë jush vetëm për t’ju dhënë mundësinë të thoni se u takuat me protestuesit, ndërsa kërkesat e tyre mbeten pa përgjigje?
Jo, zoti Edvin. Populli nuk ka nevojë për një fotografi tjetër. Ka nevojë për përgjegjësi, zgjidhje dhe ndryshim.
Pesë kërkesa nuk janë pesë dëshira personale
Kërkesat e protestuesve janë bërë publike prej muajsh. Ato përfshijnë dorëheqjen tuaj dhe të qeverisë, krijimin e një qeverie teknike tranzitore për dymbëdhjetë muaj, ndryshime kushtetuese e zgjedhore, shfuqizimin e ligjeve të kontestuara dhe një kontratë të re shoqërore mes qytetarëve dhe shtetit.
Këto kërkesa mund të diskutohen nga pikëpamja e zbatimit, e procedurave dhe e garancive institucionale. Por nuk mund të pretendoni se dialogu fillon vetëm pasi qytetarët të heqin dorë nga ajo që kanë kërkuar.
Nëse ju keni kërkesa tuaja, paraqitini. Ne jemi të gatshëm t’i dëgjojmë. Nëse kërkoni garanci për sigurinë tuaj personale ose për trajtimin e çështjeve ligjore, ato mund të shqyrtohen vetëm brenda ligjit dhe me respektimin e pavarësisë së drejtësisë. Asnjë tryezë politike nuk mund të shndërrohet në marrëveshje për të penguar hetimet ose për të garantuar pandëshkueshmëri.
Por mos kërkoni që interesat tuaja të vendosen mbi interesin e vendit. Askush nuk është mbi ligjin dhe askush nuk mund ta trajtojë shtetin si pronë personale.
Kur pushteti kërkon dialog, duhet të japë edhe përgjigje
Zoti Edvin, demokracia nuk matet vetëm me gatishmërinë për t’u ulur në një tryezë. Ajo matet me mënyrën se si trajtohen qytetarët, me respektimin e të drejtës për të protestuar, me përgjegjësinë për veprimet e institucioneve dhe me mundësinë reale që pushteti të ndryshojë kur humbet besimin e një pjese të madhe të shoqërisë.
Kur një protestues plagoset rëndë, shoqëria ka të drejtë të kërkojë hetim të pavarur. Kur qytetarët ngrenë akuza për abuzim me pushtetin, ata kanë të drejtë të kërkojnë përgjigje. Kur një pjesë e qytetarëve kërkon dorëheqjen e kryeministrit, ajo kërkesë nuk mund të fshihet nga tavolina vetëm sepse është e papranueshme për personin që mban pushtetin.
Nuk po themi se çdo kërkesë duhet të jetë mbi ligjin. Përkundrazi, kërkojmë që ligji të jetë mbi të gjithë, pa dallim pozite, partie apo pushteti.
Shqipëria është mbi ne të gjithë
Ne mund të mos kemi asnjë dëshirë personale të ulemi përballë jush. Mund të kemi zemërim, zhgënjim dhe mosbesim. Mund të mendojmë se ftesa juaj vjen tepër vonë. Por, nëse një takim mund të ndihmojë vendin të dalë nga kriza, ne mund ta pranojmë.
Jo për ju. Jo për ne. Por për Shqipërinë.
Sepse interesi kombëtar nuk mund të jetë një parullë që përdoret vetëm kur i shërben qeverisë. Ai duhet të jetë parimi që udhëheq çdo vendim, veçanërisht kur interesat personale dhe politike bien ndesh me interesin publik.
Prandaj, zoti Edvin, përgjigjuni qartë: a jeni gati t’i pranoni pesë kërkesat e paraqitura nga protestuesit dhe të diskutoni mënyrën e zbatimit të tyre, duke respektuar ligjin dhe institucionet?
Nëse po, caktojeni takimin.
Nëse jo, atëherë mos e paraqitni një takim të tillë si zgjidhje të krizës. Sepse një tryezë ku kërkesat kryesore përjashtohen paraprakisht nuk është zgjidhje; është vetëm një takim.
Ne mund të ulemi me ju për një kafe. Mund të flasim edhe për herë të fundit. Por nuk do të vijmë për të harruar pse jemi ngritur. Shqipëria është mbi ne të gjithë, dhe asnjë njeri nuk është më i rëndësishëm se vendi.